Thành phố Đồng Nai triển khai đồng bộ Luật Trí tuệ nhân tạo và Nghị định số 142/2026/NĐ-CP: Thúc đẩy phát triển AI an toàn, có trách nhiệm và vì người dân

Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy phát triển AI theo hướng an toàn, minh bạch, có trách nhiệm và phù hợp với xu thế quốc tế, Quốc hội đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/3/2026. Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 142/2026/NĐ-CP ngày 30/4/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật.

Triển khai các quy định của Trung ương, ngày 06/8/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai đã ban hành Kế hoạch số 213/KH-UBND về triển khai thực hiện Nghị định số 142/2026/NĐ-CP trên địa bàn thành phố, tạo cơ sở để các sở, ban, ngành, địa phương tổ chức thực hiện thống nhất, đồng bộ và hiệu quả.

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về trí tuệ nhân tạo

Luật Trí tuệ nhân tạo lần đầu tiên thiết lập một khuôn khổ pháp lý toàn diện điều chỉnh hoạt động nghiên cứu, phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là áp dụng phương thức quản lý theo mức độ rủi ro, thay vì quản lý đồng loạt đối với tất cả các hệ thống AI.

Theo đó, hệ thống trí tuệ nhân tạo được phân thành ba nhóm:

• Hệ thống có rủi ro cao;

• Hệ thống có rủi ro trung bình;

• Hệ thống có rủi ro thấp.

Mỗi nhóm được áp dụng các yêu cầu quản lý khác nhau, bảo đảm vừa kiểm soát rủi ro, vừa tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo.

Đối với các hệ thống AI có rủi ro cao, Luật quy định chặt chẽ về đánh giá sự phù hợp, quản lý dữ liệu, minh bạch, giải trình, giám sát của con người, xử lý sự cố và trách nhiệm của nhà phát triển, nhà cung cấp cũng như đơn vị triển khai.

Đề cao tính minh bạch, trách nhiệm và đạo đức trong phát triển AI

Luật quy định các hệ thống AI tương tác trực tiếp với con người phải được thiết kế để người sử dụng biết mình đang làm việc với AI.

Đối với các nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa như văn bản, hình ảnh, âm thanh, video có khả năng gây nhầm lẫn với nội dung thật, tổ chức, cá nhân triển khai phải thực hiện thông báo hoặc gắn nhãn rõ ràng nhằm bảo đảm tính minh bạch, hạn chế nguy cơ phát tán thông tin sai lệch hoặc giả mạo.

Đặc biệt, đối với các nội dung mô phỏng ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế (deepfake), Luật yêu cầu phải được gắn nhãn dễ nhận biết để phân biệt với nội dung thật.

Song song đó, Luật quy định Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia, đặt con người làm trung tâm, bảo đảm các nguyên tắc:

• Tôn trọng quyền con người, quyền công dân;

• Không phân biệt đối xử;

• Minh bạch và có trách nhiệm;

• An toàn, tin cậy và không gây hại;

• Khuyến khích đổi mới sáng tạo vì sự phát triển bền vững.

Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ sinh thái AI phát triển lành mạnh, có trách nhiệm và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Xây dựng hạ tầng AI quốc gia và phát triển dữ liệu phục vụ đổi mới sáng tạo

Luật xác định hạ tầng trí tuệ nhân tạo quốc gia là hạ tầng chiến lược, được phát triển theo hướng mở, kết nối, chia sẻ và bảo đảm an toàn.

Nhà nước ưu tiên đầu tư các thành phần hạ tầng quan trọng như:

• năng lực tính toán hiệu năng cao;

• nền tảng huấn luyện, kiểm thử;

• mô hình AI đa dụng;

• mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số;

• cơ sở dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo.

Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức xã hội tham gia đầu tư, chia sẻ hạ tầng, dữ liệu và phát triển hệ sinh thái AI quốc gia theo mô hình hợp tác công - tư.

Hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực AI

Luật dành nhiều cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực AI.

Các chính sách hỗ trợ tập trung vào:

• tiếp cận hạ tầng tính toán và dữ liệu dùng chung;

• môi trường thử nghiệm có kiểm soát;

• hỗ trợ đánh giá sự phù hợp;

• hỗ trợ nghiên cứu, thương mại hóa sản phẩm;

• ưu tiên tiếp cận Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia.

Song song đó, Nhà nước triển khai Chương trình quốc gia phát triển nguồn nhân lực AI; tăng cường đào tạo trong giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và đại học; phát triển đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.

Đồng Nai triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển AI

Thực hiện Kế hoạch số 213/KH-UBND, thành phố Đồng Nai xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm đưa các quy định của Luật và Nghị định vào cuộc sống.

Trong đó tập trung:

• Tuyên truyền, phổ biến và quán triệt các quy định pháp luật về trí tuệ nhân tạo đến cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và người dân;

• Rà soát hiện trạng phát triển, ứng dụng AI tại các cơ quan, đơn vị;

• Xây dựng danh mục cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển AI;

• Xây dựng và vận hành hạ tầng AI phục vụ quản lý nhà nước;

• Thúc đẩy ứng dụng AI trong hoạt động quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công;

• Thực hiện đánh giá tác động, quản lý rủi ro, đạo đức AI;

• Phối hợp triển khai phân loại rủi ro, đánh giá sự phù hợp, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và báo cáo sự cố AI;

• Tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.

Theo Kế hoạch, Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối tham mưu UBND thành phố tổ chức triển khai; đồng thời chủ trì xây dựng hạ tầng AI, danh mục cơ sở dữ liệu, hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra và tổng hợp kết quả thực hiện.

Các sở, ban, ngành, địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch của ngành mình; rà soát dữ liệu; tăng cường tuyên truyền; đẩy mạnh ứng dụng AI nhưng phải bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước và trách nhiệm giải trình.

Hướng tới nền hành chính hiện đại, an toàn và lấy người dân làm trung tâm

Việc triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo và Nghị định số 142/2026/NĐ-CP không chỉ tạo hành lang pháp lý minh bạch cho phát triển AI mà còn góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Trong thời gian tới, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố Đồng Nai tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực quản lý và ứng dụng trí tuệ nhân tạo một cách an toàn, có trách nhiệm; phát huy hiệu quả của AI trong giải quyết công việc, cải cách hành chính, phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm quyền con người, quyền công dân, an ninh quốc gia và lợi ích cộng đồng.

Việc thực hiện nghiêm túc Luật Trí tuệ nhân tạo, Nghị định số 142/2026/NĐ-CP và Kế hoạch số 213/KH-UBND sẽ góp phần xây dựng thành phố Đồng Nai trở thành địa phương đi đầu trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ phát triển nhanh, bền vững, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện.