Văn phòng Sở kế chuyển về Tấm lòng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với thương binh, liệt sĩ Việt Nam – Giá trị nhân văn còn mãi với thời gian

“Họ quyết liều chết chống địch, để cho Tổ quốc và đồng bào sống. Ngày nay, cha mẹ họ mất một người con yêu quý. Vợ trẻ trở nên bà góa. Con dại trở nên mồ côi. Trên bàn thờ cúng mái ấm gia đình thêm một linh bài tử sĩ. Tay chân tàn phế của thương bệnh binh sẽ không mọc lại được và những tử sĩ sẽ không hề tái sinh.”

Đó là những dòng đầy xúc động trong Lời kêu gọi nhân Ngày Thương binh toàn quốc năm 1948 của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không hùng biện bằng những lời ca ngợi chiến công hay khắc họa sự khốc liệt của chiến tranh bằng những con số khô khan, Người lựa chọn bắt đầu từ những nỗi đau lớn nhất của đời người. Đó là nỗi đau của người mẹ mất con, của người vợ mất chồng, của những đứa trẻ mãi mãi thiếu vắng bóng cha và của những người lính mang trên mình thương tật suốt quãng đời còn lại. Mỗi câu chữ đều chứa đựng sự đồng cảm sâu sắc, như thể Người đang cùng sẻ chia với từng mất mát của đồng bào ruột thịt.

Những lời ấy không chỉ phản ánh trái tim nhân hậu của một vị lãnh tụ, mà còn gửi gắm một tư tưởng lớn: độc lập, tự do của dân tộc không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được đánh đổi bằng máu xương, tuổi trẻ và cả hạnh phúc riêng của biết bao người con đất Việt. Chính từ cảm thức sâu sắc về giá trị của sự hy sinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ sự kính trọng đặc biệt. Với Người, tri ân không chỉ là một tình cảm thiêng liêng mà còn là đạo lý, là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn thể nhân dân đối với những người đã hiến dâng một phần thân thể hoặc cả cuộc đời cho Tổ quốc.

Từ lòng biết ơn đến những hành động thiết thực

Năm 1947, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn đầy cam go, hàng nghìn chiến sĩ đã ngã xuống hoặc mang trên mình những vết thương không thể lành. Đất nước vừa giành được độc lập, kinh tế còn vô vàn thiếu thốn, nhưng trong bộn bề những công việc hệ trọng của quốc gia, Hồ Chủ Tịch vẫn đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo đời sống thương binh và gia đình liệt sĩ. Theo đề nghị của Người, Hội nghị cán bộ Trung ương tổ chức tại Đại Từ (Thái Nguyên) đã thống nhất chọn ngày 27 tháng 7 năm 1947 làm Ngày Thương binh toàn quốc, tiền thân của Ngày Thương binh – Liệt sĩ ngày nay.

Việc dành riêng một ngày để tôn vinh và tri ân những người có công không đơn thuần là một quyết định mang tính hành chính. Trong hoàn cảnh chiến tranh còn khốc liệt, đó chính là lời khẳng định rằng dân tộc Việt Nam sẽ không bao giờ quên những người đã ngã xuống vì nền độc lập của đất nước. Lòng biết ơn, theo tư tưởng Hồ Chí Minh, không phải là cảm xúc chỉ bừng lên trong một thời khắc tưởng niệm, mà phải trở thành mạch nguồn đạo lý nuôi dưỡng tâm hồn và bản lĩnh của dân tộc qua nhiều thế hệ.

Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong bức thư gửi Ban Thường trực Ban Tổ chức Ngày Thương binh toàn quốc năm 1947. Người viết:

“Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì vậy, Tổ quốc và đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy.”

Đó không chỉ là lời khẳng định về công lao của những người lính mà còn là lời nhắc nhở về bổn phận của toàn xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng lòng biết ơn từ một tình cảm tự nhiên trở thành một chuẩn mực đạo đức, một nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Điều làm nên sức thuyết phục trong tư tưởng Hồ Chí Minh chính là sự thống nhất giữa lời hiệu triệu và hành động nêu gương.  Trong Lời kêu gọi nhân Ngày Thương binh toàn quốc năm 1947, Người tha thiết vận động đồng bào “vài ba tháng nhịn ăn một bữa” để góp phần giúp đỡ thương binh. Đồng thời, chính Người đã gửi tặng Quỹ Thương binh một tháng lương, một bữa ăn của bản thân và cán bộ Phủ Chủ tịch cùng chiếc áo lụa được đồng bào biếu tặng. Giá trị vật chất của những món quà ấy có thể không lớn, nhưng giá trị tinh thần lại vô cùng sâu sắc. Đó là minh chứng cho phong cách lãnh đạo nêu gương, nói đi đôi với làm – một phẩm chất nổi bật trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Người.

Nếu những bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện sự sẻ chia sâu sắc đối với thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ, thì những chuyến thăm trực tiếp của Người chính là minh chứng sinh động cho sự thống nhất giữa tư tưởng và hành động, giữa lời nói và việc làm. Hằng năm, mỗi dịp 27/7, Chủ tịch Hồ Chí Minh đều gửi thư thăm hỏi, động viên thương binh, bệnh binh và thân nhân liệt sĩ. Người nhiều lần trực tiếp đến các cơ sở điều dưỡng để ân cần hỏi han sức khỏe, đời sống và lắng nghe tâm tư của những người đã cống hiến một phần xương máu cho Tổ quốc. Những việc làm giản dị nhưng đầy ý nghĩa ấy phản ánh nhất quán quan điểm của Người: sự tri ân không chỉ dừng lại ở những lời động viên mà phải được cụ thể hóa bằng trách nhiệm và sự chăm lo thiết thực đối với những người có công với đất nước. 

Bởi lẽ, lòng biết ơn không chỉ là sự tưởng nhớ quá khứ, mà còn là nền tảng để xây dựng tương lai. Khi một dân tộc biết trân trọng những người đã hy sinh vì mình, dân tộc ấy sẽ luôn có đủ sức mạnh để gìn giữ hòa bình, bảo vệ độc lập và viết tiếp những trang sử vẻ vang bằng trách nhiệm, nghĩa tình và khát vọng vươn lên.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về lòng biết ơn đối với thương binh, liệt sĩ vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành nguồn động lực để toàn xã hội tiếp tục chăm lo người có công và gìn giữ ký ức lịch sử của dân tộc. Trong tinh thần ấy, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là hành trình nhân văn nhằm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ, góp phần xoa dịu nỗi đau của thân nhân và thực hiện trọn vẹn đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Đồng hành cùng nhiệm vụ đó, Sở Ngoại vụ thành phố Đồng Nai tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, lan tỏa những câu chuyện về sự hy sinh cao cả của các thế hệ đi trước, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, khơi dậy lòng yêu nước, trách nhiệm gìn giữ hòa bình và vun đắp truyền thống nghĩa tình trong công tác đối ngoại, để những giá trị nhân văn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại luôn được tiếp nối và tỏa sáng trong thời đại mới.